| wiono, że każdy kapłan zakonny będzie miał w kwestii spowiedzi św. i udzielania rozgrzeszenia kompetencje „sacerdos proprius“, jeśli zostaną spełnione warunki określone w tej bulli. Dominikańscy i franciszkańscy generałowie oraz prowincjałowie, jak również ich pełnomocnicy otrzymali prawo proponowania miejscowemu biskupowi współbraci z klasztoru położonego w jego diecezji, których uznali za odpowiednich na spowiedników w celu otrzymania dla nich zgody na słuchanie spowiedzi wiernych i udzielania im absolucji. To pozwolenie dotyczyło obszaru jednej diecezji, a także określonych miejscowości w sąsiedniej diecezji, jeśli nie znajdował się tam klasztor wymienionych zakonów. Przełożeni zakonni zanim zaprezentują biskupowi współbraci mieli w czasie dokonywania wyboru wziąć wzgląd na odpowiednią liczbę oraz kwalifikacje przyszłych spowiedników, tj. ich zdolności, rzetelność, dyskrecję, skromność i doświadczenie kapłańskie. Poza wyznaczonymi miastami i diecezjami spowiednikom nie wolno było działać. Liczba wybranych spowiedników miała być proporcjonalna do liczebności całego kleru oraz ludności w diecezji. Wcześniejsze zezwolenia wydawane współbraciom na słuchanie spowiedzi w prowincjach zakonnych, które obejmowały kilka diecezji zostały odwołane. W przypadku, jeśli zaproponowany spowiednik nie zostałby zaakceptowany przez zwierzchnika diecezji, należało przedstawić kandydaturę kogoś innego. Jeżeli wówczas biskup odmówił zgody, to automatycznie następowało zezwolenie papieskie do słuchania spowiedzi, nadawania pokuty i udzielania rozgrzeszenia, ale tylko w takim zakresie, jaką mieli proboszczowie. Hierarchowie mogli jednak nadać im szersze kompetencje, jeśli uznali to za stosowne. Mendykantom przyznano również pełną swobodę w zakresie pochówku zmarłych. Musieli natomiast płacić proboszczom i rektorom kościołów jako rekompensata za poniesione przez nich straty, czwartą część ze swoich wszystkich dochodów, której jednak ustalono limit65. Można więc stwierdzić, że uchwały tej bulli wydają się być kompromisowe. Jednak jego następca papież Benedykt XI (1303–1304), który przedtem należał do zakonu dominikańskiego, w bulli „Inter cunctas sollicitudines“ z 17 II 1304 r. odwołał tę konstytucję argumentując, że zamiast przynieść oczekiwaną zgodę spowodowała tylko jeszcze więcej zamieszania i kłótni. Uchwały konstytucji „Super cathedram“, które dotyczyły uprawnień kaznodziejskich mendykantów pozostawił on w zasadzie nienaruszone, natomiast przedsięwziął ważne zmiany w zakresie ich spowiedzi. Na życzenie dominikanów i franciszkanów zniósł obowiązek prezentowania biskupowi diecezji przez przełożonych zakonnych określonej liczby braci w celu otrzymania dla nich aprobaty spowiedniczej. Równocześnie pozbawił hierarchów prawa nakładania ograniczeń, które dotyczyły liczby i kwalifikacji spowiedników z tychże zakonów żebraczych. Odtąd przełożeni zakonni mieli możliwość – na mocy papieskiego pełnomocnictwa – ustanawiać braci na urząd spowiednika, którzy niezależnie od biskupów i niższych prałatów mogli słuchać spowiedzi wiernych. Byli oni jedynie zobowiązani powiadomić zwierzchnika diecezji o wybraniu odpowiednich braci, lecz ich imiona i liczba nie musiały być mu już przedstawiane. Co prawda należało – jak wcześniej – poprosić biskupa o zgodę, ale czy została ona udzielona czy też nie, było w zasa-
---
65 Dokumenty Soborów Powszechnych, t. 2 (869–1312), s. 548 i n.; Bullarium Franciscanum romanorum pontificum constitutiones, epistolas, ac diplomata continens, ed. J. H. Sbaralea, t. 4. Romae, 1768, s. 498–500, dok. nr 179; por. Hauck A. Kirchengeschichte Deutschlands im Mittelalter, t. 5. Berlin, 1954, s. 463–469; Bihlmeyer K., Tüchle H. Kirchengeschichte, Teil 2: Das Mittelalter, Paderborn, 1962, s. 366–372; Paulus C., op. cit., s. 79 i n.; Sehi M., op. cit., s. 237–239. |
dizainas ir programavimas giriaus