|
|
| |
 |
| |
Archyvai (18 Tomas) |
|
| |
|
|
| |
| ISSN 1392-0448. LIETUVOS ISTORIJOS STUDIJOS. Nr. 18 |
| tomiast w bulli „Vas electionis“ z 24 VII 1321 r. potępił błędy doktora teologii Jana Poilly działającego w Paryżu, kwestionującego m. in. udzielone prawa zakonom mendykanckim do słuchania spowiedzi77. Co ciekawe, papież Klemens VI (1342–1352) 24 IX 1346 r. potwierdził dominikanom bullę „Virtutes conspicuos sacri“78. Zdawałoby się, że epidemia dżumy, która począwszy od 1348 r. w przerażający sposób szerzyła się w mocno zaludnionych miastach Europy Zachodniej postawi w całkowicie nowej sytuacji z trudem uregulowane duszpasterstwo kleru parafialnego i zakonów żebraczych, zwłaszcza w sprawie kompetencji pochówku członków parafii. Znamienne jest jednak, że po tragicznym wybuchu tej choroby prawie błyskawicznie ucichła większość zatargów spowodowanymi tymi kwestiami79. Natomiast powstanie wielkiej schizmy w Kościele Zachodnim w 1378 r., istniejącej do 1417 r. miało ogromne znaczenie zarówno dla całego Kościoła, jak i dla centralistycznie rządzonych zakonów żebraczych. Obediencja Klemensa VII (1378–1394) rezydującego w Awinionie obejmowała Francję, Południowe Włochy, Półwysep Iberyjski, Szkocję oraz kilka krajów w południowych i zachodnich Niemczech. Natomiast większa część Niemiec, środkowe i Północne Włochy, Polska, Węgry, Anglia, czy kraje skandynawskie opowiedziały się za Urbanem VI (1378–1389) przebywającym w Rzymie. Linia podziału między obydwoma stronnictwami papieskimi dotarła także do ponad narodowych zakonów. Również dominikanie rozpadli na dwie obediencje: rzymską i awiniońską80. Schizma wpłynęła
--- parte, et Iacobitas et Chordigeros ex altera. Hoc cap. licet fuisset sublatum per extravagantem: Inter cunctas, quae et infr. de privil., est tamen hodie innovatum per Clem. Dudum de sepult. Bonifacius VIII. Super cathedram praeeminentiae pastoralis divina etc. – tu wydawcy odesłali do Corpus iuris canonici, pars II, Clementinarum, liber III, titulus VII, s. 1161–1164. Warto poinformować, że 25 X 1317 r. Jan XXII przesłał pięć ksiąg, które zawierały dekrety soboru w Vienne na uniwersytety. Dołączył do nich bullę „Quoniam nulla iuris sanctio“. Po wstępie papież napisał: „Haec sane felicis recordationis Clemens Papa V. praedecessor noster prudenter attendens... solvere difficilia, ac sanctiones questionibus (...) consonans promulgare, dudum nedum in concilio Vienn., quin etiam ante et post ipsum concilium constitutiones plurimas edidit (…) Et licet eas, collectas in unum volumen et sub congruis titulis collocatas, mittere decrevisse et dare in commune subiectis: assidua tamen occupatio circa magna, ac sortis humane conditio, quae ipsum de medio sustulit, in causa fuerunt, quare suum in hoc parte propositum non implevit. Nos etiam (…) tot grandibus agendis et arduis fuimus (…) circumsepti, quod tam ex hoc quam ex causis rationabilibus aliis, quas sub silentio providimus committendas, praedictas vobis communicare constitutiones fuimus hactenus impediti (…). Nunc igitur (…) illas (sc. constitutiones) vobis sub bulla nostra transmittimus, universitati vestrae per apostolica scripta mandantes, quatenus eas (…) suscipiatis (…) eis (…) usuri de cetero in iudiciis et in scholis“. Papież mówi tu o zamiarze swojego poprzednika, tj. Klemensa V, aby już zebrane i uporządkowane postanowienia soborowe, oprócz innych postanowień jego pontyfikatu posłać do szkół, żeby służyły tam do ogólnego użycia. Jednak śmierć przeszkodziła mu w tym. Dlatego Jan XXII jako jego następca dokończył dzieło i przesłał je, tzn. te dekrety do uniwersytetów: patrz Müller E., op. cit., s. 407.
77 Bullarium Ordinis Fratrum Praedicatorum, t. 2,
s. 152–153, dok. nr 31; patrz też Eubel K. Zu den Streitigkeiten bezüglich des jus parochiale im Mittelalter // Römische Quartalschrift, Jg. 9, 1895, s. 400.
78 Bullarium Ordinis Fratrum Praedicatorum, t. 2,
s. 231–232, dok. nr 12.
79 Sehi M., op. cit., s. 306. Wiecej na temat zarazy: patrz m. in. K. Bergdolt, Der Schwarze Tod. Die große Pest und das Ende des Mittelalters. Berlin, 1994, s. 24 i n.; Bulst N. Der „Schwarze Tod“ im 14. Jahrhundert, [w:] Pest. Die Geschichte eines Menschheitstraumas, hrsg. von M. Meier, Stuttgart, 2005, s. 142–161; Stroth-
mann J. Der „Schwarze Tod“ – Politische Folgen und die „Krise“ des Spätmittelalters, [w:] Pest. Die Geschichte eines Menschheitstraumas, hrsg. von M. Meier. Stuttgart, 2005, s. 179–198. Warto też poinformować, że papież Grzegorz XI (1370–1378) 6 III 1374 r., potwierdził dominikanom bullę „Virtute conspicuos sacri“: patrz Bullarium Ordinis Fratrum Praedicatorum, t. 2, s. 278, dok. nr 20.
80 Ostatnia wspólna kapituła generalna przed wielka schizmą odbyła się w Carcassonne w 1378 r. Następne odbywały się już bądź „in oboedientia Avenionensi“ bądź „in oboedientia Romana“. Pierwsza wspólna kapituła generalna po zniesieniu podziału odbyła się w Fryburgu w |
| 28 |
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
|
dizainas ir programavimas giriaus