|
|
| |
 |
| |
Archyvai (18 Tomas) |
|
| |
|
|
| |
| ISSN 1392-0448. LIETUVOS ISTORIJOS STUDIJOS. Nr. 18 |
| mimo rożnych łask papieskich jeszcze nie we wszystkich punktach została zagwarantowana swobodna działalność zakonów. Tym życzeniom Sykstus IV wyszedł naprzeciw w bulli „Sacri Praedicatorum et Minorum“ z 26 VII 1479 r. zwanej też „Bulla aurea“. Z ważniejszych jej postanowień można wymienić całkowite egzemptowanie mendykantów spod jurysdykcji biskupiej, pozwolenie na partycypowanie przez dominikanów i franciszkanów w przywilejach pozostałych zakonów żebraczych, ustalenie prawa nadawania wiernym w święta św. Dominika i św. Franciszka odpustu stuletniego. Uzasadniając te łaski papież wskazał na wielkie zasługi obydwu zakonów dla rozwoju i obrony Kościoła, jak i na ich sukcesy w działalności kaznodziejsko-duszpasterskiej oraz nauce103. Innocenty VIII (1484–1492) w bulli „Admonet Nos suscepta“ z 19 I 1488 r. potwierdził przywileje nadane mendykantom przez Sykstusa IV104. Jego następcy, tj. Aleksander VI (1492–1503) i Juliusz II (1503–1513) z jednej strony potwierdzili wszystkie wcześniej otrzymane przez nich przywileje i egzempcje105, a z drugiej próbowali pozytywnie reagować na skargi episkopatu i kleru świeckiego w przypadku zaistniałych wypaczeń. Nie wyszli jednak dalej, niż poza podjęcie drobnej reformy przywilejów mendykanckich106. Ten sam los podzieliły również wydane podczas V Soboru Laterańskiego (1512–1517) rozporządzenia konstytucji „Dum intra“ z 19 XII 1516 r. papieża Leona X (1513–1521), w której biskupom miały zostać zwrócone ich prawa w obszarze, dotyczącym udzielania upoważnienia dla głoszenia kazań i słuchania spowiedzi, a także sprawowania pieczy nad działalnością duszpasterską egzemptowanych zakonników. W bulli tej zniesiono również całkowicie obowiązek wiernych odbywania spowiedzi wielkanocnej u proboszcza bądź za jego pozwoleniem u innego duchownego. W ten sposób przyznano ludowi pełną wolność w wyborze spowiednika. 14 V 1517 r. w
--- go konwentu jeszcze czterech innych kapłanów zakonnych, którzy na mocy zezwolenia papieskiego, niezależnie od rektorów parafii i innych osób, mogli słuchać spowiedzi obcych wiernych dla wsparcia ich życia duchowego oraz w obecności miejscowego ordynariusza uwalniać od wszystkich kar kościelnych (cenzur), jeśli nie były one zarezerwowane dla stolicy apostolskiej. Pozwolono im także zmieniać ślubowania i pozostałe pobożne zobowiązania (powinności), a także udzielać obcym wiernym komunii za wyjątkiem świąt wielkanocnych. Na koniec przełożeni zakonów zostali napomnieni do zatroszczenia się o to, aby w trakcie korzystania z tych pełnomocnictw nie powstały żadne skargi: patrz Sehi M., op. cit., s. 386.
103 Bullarium Ordinis Fratrum Praedicatorum, t. 3, s. 578–581, dok. nr 124. Więcej na temat jej ustaleń: patrz Hüfner A., op. cit., s. 119–120; Sehi M., op. cit.,
s. 387–388; Scheuermann A., op. cit., s. 72. Wystawienie owej „Złotej bulli“ spowodowało, że dominikanin Jan Meyer napisał swojej kronice następujące przyjazne słowa o tym papieżu: „Wie das ist, das alle Bepst, die von S. Dominicus Zitten bis auf disen Bapst Sixtus Predigerorden grosse und manigfaltige Gnad getan hand, so hat doch ir keiner so getan Gnad dem Orden geben als diser würdig Bapst Sixtus“. Ów papież, aby zapobiec konfliktom zwłaszcza w Niemczech i Francji między klerem świeckim a zakonnikami wydał w latach 1478–1479 szereg rozporządzeń. Zakazał on w nich duchownym świeckim oskarżać zakony żebracze o herezje, zaś mendykantom zabronił głosić wiernym antyklerykalnych kazań. Stwierdzono też, że lud nie musi chodzić w niedziele i święta na msze do kościołów parafialnych. Obydwu tym grupom zabroniono zwabiania do wybrania pochówku w ich świątyniach. Gdy idzie o spowiedź wielkanocną, to ów papież był stanowczo za tym, aby spowiadać się proboszczowi: patrz Pastor L. v., op. cit., Bd. 2, s. 608–609.
104 Bullarium Ordinis Fratrum Praedicatorum, ed.
T. Ripoll, A. Bremond, t. 4. Romae, 1732, s. 32, dok. nr 50. Później, gdyż 28 II i 12 III 1489 r. nadał i potwierdził różne przywileje najpierw dominikanom hiszpańskim, a potem z innych prowincji: patrz Bullarium Ordinis Fratrum Praedicatorum, t. 4, s. 43–46, dok. nr 64–65.
105 Bullarium Ordinis Fratrum Praedicatorum, t. 4, s. 104–105, dok. nr 29 z 23 I 1494 r. – bulla „Inducimur ex commissi“; s. 122, dok. nr 49 z 7 VI 1496 r. – bulla „Ad uberes fructus“; s. 166, dok. nr 104 z 5 II 1501 r. – bulla „Sacre Religionis sub“; s. 218, dok. nr 8 z 23 I 1504 r. – bulla „In Apostolicae dignitatis“; s. 232, dok. nr 34 z 10 I 1506 r. – bulla „Sedis Apostolicae copiosa“; s. 253, dok. nr 59 z 3 VIII 1508 r. – bulla „Exposuisti nobis“; s. 262, 263, dok. nr 70 z 14 XII 1509 r. – bulla „Confiderantes, quod“.
106 Hüfner A., op. cit., s. 122–123; Sehi M., op. cit., s. 388. |
| 33 |
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
|
dizainas ir programavimas giriaus