|
|
| |
 |
| |
Archyvai (18 Tomas) |
|
| |
|
|
| |
| ISSN 1392-0448. LIETUVOS ISTORIJOS STUDIJOS. Nr. 18 |
| cina IV „Ad fructus uberes“ zmuszały niejednokrotnie jego bezpośrednich następców do zajęcia stanowiska w sprawie najbardziej kwestionowanych praw mendykanckich. Jednak ani Honoriusz IV (1285–1287), ani papież franciszkanin Mikołaj IV (1288–1292) nie czuli się gotowi, żeby definitywnie wyjaśnić postanowienia końcowej klauzuli wspomnianego dyplomu, wymagającej od wszystkich wiernych, którzy wyspowiadali się u dominikanów i franciszkanów, aby według postanowień kanonu „Omnis utriusque sexus“ przynajmniej jeszcze raz w roku wyspowiadali się także u duchownego parafialnego. Jakie poglądy mieli obydwaj papieże na uprawnienia kaznodziejskie i spowiednicze tychże zakonów pokazują ich liczne dokumenty, które gwarantowały im całkowicie niezależną od zgody biskupów i duchownych parafialnych działalność duszpasterską. Jak długo żył Mikołaj IV kwestii tego przywileju nie dyskutowano. Także podczas wakansu po jego śmierci oraz podczas pontyfikatu Celestyna V (1294) sprawa wspomnianej bulli nie była poruszana63. Dopiero gdy papieżem został Bonifacy VIII (1294–1303) nastąpił zwrot w dotychczasowym jednostronnym uprzywilejowaniu mendykantów przez kurię rzymską, choć 19 VI 1296 r. w bulli „Virtute conspicuos sacri“ potwierdził on jeszcze dotychczasowe przywileje dominikanów64. Wydając 18 II 1300 r. bullę „Super cathedram“ papież uznał, że trwających dziesiątki lat sporów duszpasterskich nie da się już rozwiązać za pomocą zachowania praw zakonów żebraczych. Jego zdaniem, wszystkie dotychczasowe kwestie sporne dotyczące uprawnień mendykantów w głoszenia kazań, słuchania spowiedzi oraz pochówku wymagały uregulowań, które chroniłyby zakorzenione już od dawna prawa biskupów i duszpasterzy parafialnych, ale także uniemożliwiły ich złośliwe nadużywanie. Co do działalności kaznodziejskiej mendykantów została ustanowiona następująca regulacja. Wolno im było głosić i wyjaśniać Ewangelię bez jakiegokolwiek ograniczenia przed klerem i ludem w ich kościołach i miejscach należących do zakonu, a także publicznych placach za wyjątkiem godzin, w których przełożeni tych miejsc (tj. biskupi diecezji) sami chcieli głosić kazanie, bądź komuś innemu polecili je wygłosić w swojej obecności. Mendykanci mogli jednak to czynić, jeśli otrzymali od przełożonych tych miejsc specjalne zezwolenie. Również w miastach uniwersyteckich oraz tam, gdzie głoszono kazania dla kleru, wolno im było przepowiadać bez przeszkód za wyjątkiem godzin, kiedy było kierowane Słowo Boże dla kleru lub kiedy biskup czy wyższy przełożony chciał zwołać zebranie podwładnego mu duchowieństwa. Natomiast surowo zakazano im głoszenia i wyjaśniania Ewangelii w kościołach parafialnych, jeśli nie otrzymali na to zgody od proboszcza, biskupa lub innego wyższego przełożonego. Wprowadzono również nowe rozwiązanie w kwestii regulacji spowiedzi św., w którym starano się wypośrodkować między ustaleniami kanonu „Omnis utriusque sexus“, a bullą „Ad fructus uberes“ Marcina IV. Postano
--- chciałby kasacji tego dekretu. W listopadzie 1290 r. miał miejsce sobór narodowy w Paryżu. Doszło na nim do starcia między wysłannikiem kurii kardynałem Benedyktem Gaetani a biskupami francuskimi i przedstawicielami uniwersytetu paryskiego. Zwycięsko wyszedł z niego Benedykt Gaetani (późniejszy papież Bonifacy VIII), który bronił przywileju: patrz K. Schleyer, Anfänge des Gallikanismus im 13. Jahrhundert. Der Widerstand des französischen Klerus gegen die Privilegierung der Bettelorden, Historische Studien, Bd. 314. Berlin, 1937,
s. 51–76; por. H. Finke, Das pariser Nationalkonzil vom Jahre 1290. Ein Beitrag zur Geschichte Bonifaz VIII. und der pariser Universität // Römische Quartalschrift, Jg. 9, 1895, s. 174–177.
63 Sehi M., op. cit., s. 234–235; por. tez Paulus C., op. cit., s. 74.
64 Bullarium Ordinis Fratrum Praedicatorum, t. 2,
s. 48–51, dok. nr 13. |
| 24 |
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
|
dizainas ir programavimas giriaus